Emekli kredisi araştırırken bazı bankaların "ilk 3 ay ödemesiz", "6 ay erteleme fırsatı" gibi ifadeler kullandığını görmüşsünüzdür. Bu ifadelerin arkasında duran şey, kredi sözleşmelerinde başıbirlik süresi ya da daha yaygın adıyla ödemesiz dönem olarak geçen uygulamadır. Konuya yeni başlayan biri için burası kafa karıştırıcı olabilir: Gerçekten hiç ödeme yapılmıyor mu? Faiz duruyor mu? Toplam borç artıyor mu? Aşağıda bu soruların hepsine sırayla cevap veriyoruz.
Başıbirlik süresi, kredi kullandırıldıktan sonra ana para geri ödemesinin başlamadığı ilk dönemdir. Bu dönem genellikle 3 ile 6 ay arasında değişir, bazı bankalarda 12 aya kadar çıkabilir. "Ödemesiz" kelimesi burada yanıltıcı olabiliyor; çünkü çoğu uygulamada faiz ödemesi devam eder, sadece ana paranın geri ödenmesi ötelenir.
Yani üç farklı model karşınıza çıkabilir:
Sözleşmeyi imzalamadan önce hangisinde olduğunuzu net olarak öğrenmek, ileride sürpriz yaşamamanın en kısa yoludur.
Soru şu: Ödemeyi ertelemek mantıklı mı, yoksa gereksiz bir maliyet mi? Cevap, parayı neden aldığınıza bağlı.
Faydalı olduğu durumlar:
Dezavantajları:
Somutlaştırmak için basit bir örnek düşünelim. 60.000 TL kredi, 36 ay vade ve aylık %2,5 faiz varsayımıyla iki senaryoyu kabaca karşılaştıralım. (Aşağıdaki tablo yalnızca mantığı göstermek için hazırlanmış temsili bir örnektir; gerçek tutarlar bankanın oranına, vergilere ve sigorta gibi ek kalemlere göre değişir.)
| Karşılaştırma | Ödemesiz dönem yok | 3 ay sadece faiz |
|---|---|---|
| İlk 3 ayda ödenen aylık tutar | Tam taksit | Yalnızca faiz (belirgin şekilde düşük) |
| Ana paranın azalmaya başladığı ay | 1. ay | 4. ay |
| Borcun tamamen kapandığı ay | 36. ay | 39. ay |
| Toplam ödenen faiz | Daha az | Üç aylık ek faiz kadar fazla |
Yani başıbirlik süresi, bir indirim değil bir nakit akışı düzenlemesidir. Kısa vadede rahatlatır, uzun vadede maliyeti bir miktar yükseltir. Geri ödeme planlarının nasıl okunduğunu ve faiz oranlarının nasıl karşılaştırıldığını anlatan sayfalar, bu tabloyu kendi teklifiniz üzerinde kurmanıza yardımcı olur.
Şubede ya da telefonda konuşurken şu beş soruyu net cevapla almadan imza atmayın:
Cevapları aldıktan sonra bankanın verdiği ödeme planı çıktısını mutlaka isteyin. O çıktıda her ay ödenecek tutar, faiz ve ana para dağılımı satır satır yazar; sözlü anlatımdan çok daha güvenilirdir.
Ödemesiz dönem, "şimdi ödemeyeyim, ileride bir yolunu bulurum" düşüncesiyle alınıyorsa risk büyür. Emekli aylığının belirli bir oranından fazlası taksitlere ayrılamayacağı için, üç ay sonra devreye giren tam taksiti bugünden bütçeye yazmak gerekir. Bütçesi zaten sınırda olan, birden fazla kredi ya da kredi kartı borcu bulunan biri için doğru adım krediyi ertelemek değil, mevcut borçları yeniden düzenlemek olabilir. Emeklilik bütçesinin nasıl planlandığı ve borçtan uzak durma yöntemleri üzerine h