Emekli olduktan sonra bankaya gidip "bana kredi verin" demek yeterli değil; hangi kredi türünün başvurulduğu, ödeme planından faiz oranına kadar her şeyi değiştiriyor. En sık karşılaşılan ikilem de şu: ihtiyaç kredisi taşıt kredisi karşılaştırmasında emekli bir kişi için hangisi daha mantıklı? İkisi de tüketici kredisi ailesinden geliyor, ikisi de aylık taksitle geri ödeniyor, ama teminat yapısı, vade sınırları ve toplam maliyetleri birbirinden ayrılıyor. Aşağıda konuya yeni başlayan biri için, kafada dolaşan soruları tek tek ele alarak ilerleyelim.
En basit ayrım şu: ihtiyaç kredisinde bankaya parayı nerede kullanacağınızı ispatlamak zorunda değilsiniz. Taşıt kredisinde ise para doğrudan aracın satıcısına ödenir ve alınan araç kredinin teminatı olur.
Peki teminat olması ne anlama gelir? Aracın tapusu benzeri belge üzerine bankanın rehin hakkı konur. Taksitleri ödemediğinizde banka aracı satarak alacağını tahsil edebilir. Bu, banka açısından riski düşürdüğü için genelde faiz oranı ihtiyaç kredisine kıyasla daha uygun olur.
O halde her zaman taşıt kredisi mi kazanır? Hayır. Düşük faiz tek başına yeterli bir ölçüt değil. Taşıt kredisinde peşinat zorunluluğu, aracın değerine göre kredi üst sınırı ve zorunlu sigorta gibi ek yükler vardır. Araç almayacaksanız bu kredi zaten seçenek bile değildir.
Emekli için kredi değerlendirmesinde bankanın baktığı şey esasen aynı: düzenli gelirin sürekliliği, kredi notu, mevcut borç yükü ve yaş sınırı. Emekli kredisine başvuru şartlarında sık karşılaşılan kural, kredi bitiş tarihinde başvuranın belirli bir yaşın altında olması gerektiğidir. Bu nedenle uzun vadeli taşıt kredileri, ileri yaştaki emeklilerde otomatik olarak kısalır ya da reddedilir.
Maaşımı bankaya taşımam gerekir mi? Çoğu bankada emekli promosyonu ile birlikte gelen avantajlı faiz oranları, maaşın o bankaya taşınması koşuluna bağlanır. Bu koşul her iki kredi türü için de geçerli olabilir. Promosyon tutarı ile faiz farkını birlikte hesaplamak, kararınızı doğrudan etkiler.
Kefil isterler mi? İhtiyaç kredisinde gelir yeterli değilse veya yaş sınırı zorlanıyorsa kefil talebi gelebilir. Taşıt kredisinde araç teminat olduğu için kefil talebi daha seyrektir, ancak peşinat oranı yükseltilebilir.
Faiz oranı düşük olan her zaman daha ucuz değil mi? Hayır, çünkü karşılaştırma yaparken bakılması gereken şey yıllık maliyet oranı ve toplam geri ödeme tutarıdır. Aynı faizle bile uzun vade, ödediğiniz toplam parayı belirgin şekilde artırır. Kredi geri ödeme planını okumayı öğrenmek, bu noktada faiz oranlarını karşılaştırmaktan daha kıymetli bir beceri.
Karar verirken şu kalemleri yan yana yazın:
Taksit maaşımın ne kadarı olmalı? Yaygın kabul, tüm borç taksitlerinin toplamının aylık gelirin üçte birini aşmamasıdır. Emeklilikte gelirin artma ihtimali sınırlı olduğu için bu oranı zorlamak, ilerleyen aylarda yeni borçla borç kapatma sarmalına yol açar. Emeklilik bütçesini planlamak ve tasarruf yöntemlerine bakmak, kredi başvurusundan önce yapılacak iş.
Aracım bozuldu, tamir için para gerekiyor. Bu bir taşıt kredisi konusu değildir; taşıt kredisi yalnızca araç satın alımını finanse eder. Tamir, sağlık gideri, borç birleştirme, ev tadilatı gibi kalemler için ihtiyaç kredisi kullanılır.
Sıfır ya da ikinci el araç alacağım. Aracı teminat göstermeye itirazınız yoksa, taşıt kredisi neredeyse her zaman daha düşük maliyetli olur. Yalnız çok eski model araçlar için bankalar taşıt kredisi vermeyebilir; o durumda tek yol ihtiyaç kredisidir.
Küçük ve kısa vadeli bir nakde ihtiyacım var. Tutar düşük ve vade birkaç ay ise, ihtiyaç kredisinin faiz farkı toplamda küçük kalır. Burada esneklik, faizden daha değerlidir.
Aracı emeklilikte lüks olarak mı almalıyım? Kendinize dürüst bir soru sorun: araç gelir üretiyor mu, ulaşım zorunluluğu mu, yoksa istek mi? Zorunluluk değilse, aynı parayı güvenli yatırım seçeneklerinde tutmak çoğu zaman daha akıllıcadır.
Kredi türünü seçmek, ihtiyacı tanımlamakla başlar. İhtiyaç yanlış tanımlandığında en düşük faizli kredi bile pahalıya gelir.
Özetle: araç alacaksanız ve teminat vermeye hazırsanız taşıt kredisi, geri kalan tüm nakit ihtiyaçlarınız için ihtiyaç kredisi mantıklı çıkıyor. Ama hangisini seçerseniz seçin, sözleşmeyi imzalamadan önce toplam geri ödemeyi kendi elinizle hesaplayın, taksitin maaşınıza oranını kontrol edin ve size telefon