Emeklilik, gelirin sabitlendiği ama giderlerin çeşitlendiği bir dönem. Bu giderlerin içinde en tahmin edilemez olanı sağlık harcamaları. Kimisi yıllarca yalnızca reçete parası öder, kimisi ise beklenmedik bir ameliyatla bir anda birikiminin önemli bir kısmını harcar. Buradaki asıl mesele hastalanıp hastalanmayacağınız değil; hastalandığınızda ödeyeceğiniz tutarın bütçenizi sarsıp sarsmayacağı. Aşağıda, konuya ilk defa kafa yoran birinin akla gelen sorularını sırayla ele alıyoruz.
Çünkü yaşla birlikte sağlık ihtiyacı "ara sıra" olmaktan çıkıp "düzenli" hale geliyor. Genç yaşta yılda bir doktora giden biri, ilerleyen yaşta üç ayda bir kontrol, sürekli kullanılan iki üç ilaç ve periyodik tahliller ile karşılaşabilir.
Peki bunların çoğu sosyal güvenlik kapsamında değil mi? Büyük kısmı öyle. Ancak kapsam dışında kalan ya da kısmen karşılanan kalemler ciddi bir yük oluşturur:
Tek tek bakıldığında küçük görünen bu kalemler, bir yıla yayıldığında şaşırtıcı bir toplam oluşturur. Bu yüzden emekli tıbbi giderler konusu, bütçe planlamasında ayrı bir satır olarak yer almalı.
Kesin bir rakam var mı? Hayır, çünkü kişiye göre değişir. Ama tahmin yapmanın basit bir yolu var: son 12 ayda sağlık için harcadığınız her kuruşu geriye dönük çıkarın. Banka ekstreleri, eczane fişleri, kart harcamaları buna yeter.
Sonra bu tutarı üç katmana ayırın:
Tıbbi acil fon ne kadar olmalı? Başlangıç için makul bir hedef, düzenli sağlık giderlerinizin 6 ila 12 katı. Bu fon, genel acil durum fonundan ayrı tutulduğunda daha işlevsel olur; çünkü buzdolabı bozulduğunda bu paraya dokunma eğilimi azalır. Emeklilik döneminde tasarruf yöntemlerini ele alan yaklaşımlar, bu tür amaca özel fonların ayrı hesaplarda tutulmasını önerir.
Emekli yaşta sigorta yapılıyor mu? Yaş ilerledikçe seçenekler daralır ve prim yükselir; bazı ürünlerde belirli bir yaşın üzerinde yeni poliçe düzenlenmez. Bu nedenle karar mümkün olan en erken dönemde verilmeli.
Tamamlayıcı sigorta ile özel sağlık sigortası aynı şey mi? Değil. Tamamlayıcı sigorta, sosyal güvenlik kapsamındaki tedavilerde anlaşmalı özel kurumların fark ücretini karşılamaya odaklanır ve primi genelde daha düşüktür. Özel sağlık sigortası daha geniş kapsam sunar, primi de buna göre yüksektir.
Karar verirken neye bakmalı?
Prim ödemesi bütçenizi zorluyorsa, aynı parayı düzenli olarak tıbbi fona koymak da bir alternatif. Ancak büyük bir ameliyatta fonun yetmeyeceğini unutmayın; sigorta esasen bu büyük riski transfer etme aracı.
İlk seçenek kredi olmalı mı? Hayır. Sıralama şöyle olmalı: tıbbi fon, sonra genel acil durum fonu, sonra kurum içi taksit ya da hastanenin ödeme planı, en son kredi. Sağlık kuruluşlarının çoğu taksitli ödeme veya vade seçeneği sunar ve bu seçenek genellikle kredi faizinden daha uygundur.
Kredi kaçınılmazsa nasıl davranmalı? Kredi kartı nakit avansı ve gecikmeli ödeme en pahalı yollardır. Emeklilere yönelik ihtiyaç kredileri, promosyon anlaşması yapılan bankada genelde daha uygun koşullarla sunulur. Burada üç noktaya dikkat edin: